Jak działa automat zmierzchowy?
Automat zmierzchowy mierzy poziom światła naturalnego za pomocą wbudowanego elementu światłoczułego lub zewnętrznej sondy. Gdy natężenie światła spadnie poniżej ustawionego poziomu, urządzenie załącza sterowany obwód. Po ponownym wzroście natężenia światła obwód zostaje wyłączony.
Dzięki temu działanie oświetlenia nie jest uzależnione od stałych godzin. Czujnik zmierzchu reaguje na zmiany poziomu naturalnego światła, które zależą od pory dnia, pory roku i warunków pogodowych.
W automatach wyposażonych w regulację progu zadziałania można określić, przy jakim poziomie światła ma nastąpić przełączenie.
Istotną funkcją automatów zmierzchowych jest również układ opóźniający załączenie i wyłączenie. Ogranicza on wpływ krótkotrwałych zmian natężenia światła, np. chwilowego zacienienia, błysku czy światła przejeżdżającego samochodu. W wielu naszych automatach opóźnienie wynosi ok. 10 s przy załączeniu i ok. 20 s przy wyłączeniu.
Histereza pomiędzy progiem załączenia i wyłączenia dodatkowo pomaga stabilizować pracę automatu w sytuacji, gdy poziom światła utrzymuje się w pobliżu ustawionej wartości.
Czujnik zmierzchu: wbudowany czy zewnętrzna sonda?
To jedna z podstawowych decyzji przy wyborze automatu zmierzchowego.
Jeżeli automat może zostać zamontowany w miejscu, w którym jednocześnie będzie prawidłowo mierzył poziom naturalnego światła, wygodnym rozwiązaniem jest automat z wbudowanym czujnikiem zmierzchu. Element światłoczuły i część sterująca znajdują się wtedy w jednej obudowie, a instalacja nie wymaga prowadzenia przewodu do oddzielnego punktu pomiarowego.
Zewnętrzny czujnik zmierzchu w postaci sondy sprawdzi się wtedy, gdy miejsce montażu aparatu nie jest dobrym miejscem do pomiaru światła. W takiej sytuacji automat znajduje się np. w rozdzielnicy lub w miejscu osłoniętym. Sondę umieszczamy na elewacji albo w innym punkcie zapewniającym odpowiedni dostęp do naturalnego światła.
Takie rozwiązanie pozwala niezależnie dobrać miejsce montażu części sterującej i miejsce pomiaru.
W zależności od modelu stosujemy niewielkie sondy Ø10 z fabrycznie wyprowadzonym przewodem albo sondy PLUS w hermetycznej obudowie, do których przewód można doprowadzić zgodnie z wymaganiami konkretnej instalacji.
Automat zmierzchowy natynkowy czy do rozdzielnicy?
Automaty natynkowe montowane są bezpośrednio w miejscu instalacji. W modelach z wbudowanym czujnikiem miejsce montażu całego urządzenia jest jednocześnie miejscem pomiaru naturalnego światła.
Jeżeli część sterująca ma znajdować się w rozdzielnicy, można zastosować automat zmierzchowy na szynę 35 mm współpracujący z zewnętrzną sondą.
Przy wyborze aparatu do rozdzielnicy warto zwrócić uwagę nie tylko na sposób pomiaru światła, ale również na szerokość urządzenia i rodzaj styku wyjściowego.
W naszej ofercie znajdują się m.in. 2-modułowe automaty z nieseparowanym stykiem oraz 1-modułowe automaty z separowanym stykiem.
Automat zmierzchowy 12 V, 24 V czy 230 V?
Napięcie zasilania automatu należy dopasować do instalacji, w której urządzenie będzie pracowało.
W ofercie znajdują się automaty zmierzchowe 230 V oraz warianty przeznaczone do instalacji 12 V i 24 V AC/DC.
Jeżeli w jednej rodzinie urządzeń potrzebny jest szerszy zakres napięcia zasilania, można zastosować wykonanie UNI pracujące w zakresie 12÷264 V AC/DC.
Automat zmierzchowy do LED – dlaczego sam prąd znamionowy nie wystarcza?
Przy sterowaniu oświetleniem LED warto uwzględnić nie tylko prąd pobierany podczas normalnej pracy, lecz także krótkotrwały prąd udarowy występujący podczas załączania.
Źródła LED, zasilacze impulsowe i niektóre inne odbiorniki mogą w chwili włączenia pobierać prąd wielokrotnie większy od prądu roboczego. Dlatego przy doborze automatycznego włącznika oświetlenia nie należy kierować się wyłącznie maksymalnym prądem obciążenia podanym dla kategorii AC-1.
Do instalacji, w których występują wysokie prądy udarowe, przeznaczone są odpowiednio przystosowane automaty zmierzchowe do LED. Parametry konkretnego automatu trzeba zawsze odnieść do charakterystyki sterowanego odbiornika.
Gdzie stosuje się automaty zmierzchowe i czujniki zmierzchu?
Automatyczne sterowanie zależne od poziomu naturalnego światła można wykorzystać wszędzie tam, gdzie oświetlenie powinno uruchamiać się po zmroku bez ręcznego włączania.
Typowe zastosowania to m.in.:
- wejścia do budynków,
- podjazdy i ciągi komunikacyjne,
- parkingi,
- ogrody i tereny zielone,
- alejki i skwery,
- elewacje,
- witryny sklepowe,
- szyldy i podświetlane ekspozycje.
W takich zastosowaniach automat może pełnić funkcję zmierzchowego włącznika i wyłącznika światła, reagującego na naturalny cykl dnia i nocy zamiast na zaprogramowane godziny.
O prawidłowym działaniu instalacji decyduje jednak nie tylko wybór automatu, ale również odpowiednie umiejscowienie czujnika.
Gdzie zamontować czujnik zmierzchu?
Czujnik powinien mieć dostęp do naturalnego światła, a jednocześnie nie powinien być bezpośrednio oświetlany przez lampy, którymi steruje.
Jeżeli po załączeniu oświetlenia światło z opraw dotrze bezpośrednio do czujnika, może zakłócić pomiar i powodować nieprawidłowe przełączanie obwodu.
Dlatego element światłoczuły należy umieścić tak, aby reagował przede wszystkim na zmiany naturalnego oświetlenia otoczenia.
W automacie z wbudowanym czujnikiem oznacza to konieczność odpowiedniego wyboru miejsca montażu całego urządzenia. Przy zewnętrznej sondzie zmierzchowej punkt pomiaru można dobrać niezależnie od miejsca instalacji automatu.
Jak wybrać automat zmierzchowy?
Dobór można zacząć od kilku prostych pytań:
- Gdzie ma być mierzony poziom światła?
Jeżeli w miejscu montażu automatu – wybierz urządzenie z czujnikiem wbudowanym. Jeżeli w innym miejscu – automat z zewnętrzną sondą.
- Gdzie ma znajdować się część sterująca?
Bezpośrednio w miejscu instalacji czy w rozdzielnicy na szynie 35 mm?
- Jakie napięcie występuje w instalacji?
Dobierz odpowiedni wariant 12 V, 24 V, 230 V albo wykonanie UNI o szerszym zakresie zasilania.
- Czy znaczenie ma szerokość aparatu lub rodzaj styku?
W rozdzielnicy możesz wybierać m.in. pomiędzy konstrukcją 2-modułową z nieseparowanym stykiem a 1-modułowym automatem z separowanym stykiem.
- Jakie obciążenie będzie sterowane?
Sprawdź nie tylko maksymalny prąd AC-1, lecz również charakter odbiornika.
- Czy będzie to oświetlenie LED lub inne obciążenie o wysokim prądzie udarowym?
Jeżeli tak, wybierz automat przystosowany do takich warunków pracy.
Jak czytać oznaczenia automatów zmierzchowych F&F?
Nazwy poszczególnych rodzin pomagają szybko rozpoznać najważniejsze różnice między automatami.
AZH – natynkowe, hermetyczne automaty z wbudowanym czujnikiem zmierzchu. Podstawowa rodzina ma maksymalny prąd obciążenia 10 A AC-1.
AZH-106 – natynkowe automaty z wbudowanym czujnikiem zmierzchu i maksymalnym prądem obciążenia 16 A AC-1.
AZH-C – kompaktowe automaty natynkowe z wbudowanym czujnikiem zmierzchu.
AWZ – natynkowe automaty z wbudowanym czujnikiem i zaciskami śrubowymi.
AWZ-30 – wariant natynkowy o maksymalnym prądzie obciążenia 30 A AC-1.
AZH-S – natynkowe automaty współpracujące z zewnętrzną sondą Ø10. Automat i punkt pomiaru światła mogą znajdować się w różnych miejscach.
AZH-S PLUS – wariant AZH-S współpracujący z sondą PLUS w hermetycznej puszce.
AZ-B – 2-modułowe automaty do montażu na szynie 35 mm, współpracujące z zewnętrzną sondą. Serię wyróżnia nieseparowany styk wyjściowy.
AZ-B PLUS – odmiana AZ-B współpracująca z sondą PLUS.
AZ-B UNI – automat z zewnętrzną sondą Ø10 i szerokim zakresem napięcia zasilania 12÷264 V AC/DC.
AZ-B PLUS UNI – połączenie zakresu zasilania 12÷264 V AC/DC z zewnętrzną sondą PLUS.
AZ-112 – 1-modułowe automaty na szynę 35 mm z separowanym stykiem i zewnętrzną sondą Ø10.
AZ-112 PLUS – 1-modułowa wersja AZ-112 współpracująca z sondą PLUS.
LED – oznacza wykonanie przystosowane do sterowania odbiornikami generującymi wysoki prąd udarowy podczas załączania, m.in. źródłami LED.
AZH-LED i AZH-MINI-LED – natynkowe automaty do obciążeń o wysokim prądzie udarowym, z wbudowanym czujnikiem zmierzchu.
AZ-112-LED – 1-modułowy automat na szynę 35 mm z zewnętrzną sondą Ø10, przeznaczony również do odbiorników o wysokim prądzie udarowym.
PLUS – wskazuje wariant współpracujący z sondą PLUS w hermetycznej puszce z zaciskami i dławnicą PG7.
UNI – oznacza szeroki zakres napięcia zasilania 12÷264 V AC/DC.
12 V, 24 V i 230 V – oznaczają wariant napięcia zasilania konkretnego automatu.
Polski
English
